Category Archives: edu

Edukacja w czasach zarazy

RozglÄ…dam siÄ™ po znajomych – i nieznajomych – nauczycielach na spoÅ‚ecznoÅ›ciówkach,  zaglÄ…dam szkoÅ‚om przez ramiÄ™.

Jestem zaniepokojony.

Zoom, Skype, Hangouts. Ci nieco bardziej ogarniÄ™ci – Teams albo Google Classroom. DosÅ‚ownie pojedyncze przypadki – LMSy.

Przeciętna szkoła zakłada, że w procesie edukacji w najbliższych tygodniach zmieniło się tylko to, że dzieci siedzą w domach a nie w szkole. Że tradycyjny model edukacji trzeba tylko “przedłużyć” do domów. Że to nic trudnego, że ludzie bez przygotowania, wiedzy i doświadczenia wskoczą na głęboką wodę i przepłyną kanał La Manche. Że darmowe rozwiązania stworzone do pracy grupowej wystarczą do ewolucji nauczania. 

SzkoÅ‚y nie majÄ… zielonego pojÄ™cia o e-learningu. W panice zafundowanej przez ministra rzuciÅ‚y siÄ™ do przenoszenia tradycyjnej, dwudziestowiecznej edukacji, w Å›rodowisko cyfrowe. OdkrywajÄ… koÅ‚o rzucajÄ…c kamieniami gdzie popadnie i patrzÄ…, czy w lawinie coÅ› Å‚adnie siÄ™ toczy. Chyba nikt nie ruszyÅ‚ w stronÄ™ uczelni wyższych, które temat majÄ… wzglÄ™dnie opanowany lub przynajmniej rozpoznany. Dyrektorzy i nauczyciele uruchamiajÄ… kolejne instancje różnych narzÄ™dzi, które pozwalajÄ… dążyć w stronÄ™ tzw. wirtualnej klasy – technicznie rozwiniÄ™cia idei szkoÅ‚y radiowej z australijskiego Outbacku z lat ‘50 zeszÅ‚ego wieku. SiÄ™gajÄ… po narzÄ™dzia do komunikacji, nie po narzÄ™dzia do prowadzenia procesu edukacyjnego. Telekonferencje czy współdzielona tablica nadajÄ… siÄ™ Å›wietnie do spotkaÅ„ 3-4 osobowych podczas konsultacji, do wyjaÅ›niania dzieciom fragmentów materiaÅ‚u, z którymi majÄ… problem. Wymusza to pracÄ™ synchronicznÄ… na ogromnej grupie ludzi, co generuje ogromne obciążenie Å‚Ä…cz i usÅ‚ug. Na razie wszystko jeszcze dziaÅ‚a, ale gdy Teamsy padnÄ… kupa szkół i uczniów zostanie z rÄ™kÄ… w nocniku.

My – rodzice – również trafiliÅ›my na gÅ‚Ä™bokÄ… wodÄ™. Nie mamy sprzÄ™tu, nie mamy warunków, nie mamy czasu na szkoÅ‚Ä™ naszych dzieci. Pracujemy – kto może – zdalnie, wspomagamy siÄ™ urlopami, życzliwoÅ›ciÄ… rodziny i przyjaciół, by zapewnić opiekÄ™ pociechom. W wielu sytuacjach nie jesteÅ›my w stanie umożliwić dzieciom spotkania synchronicznego na zaplanowanej przez szkoÅ‚Ä™ wirtualnej lekcji prowadzonej w Zoomie czy innym Discordzie.

Tak, szukam trochÄ™ dziury w caÅ‚ym, ale pomyÅ›lcie, że niemaÅ‚o jest rodzin w podobnej sytuacji. Rodzin wielodzietnych – trójka czy czwórka dzieci w wieku szkolnym majÄ…ca w tym samym czasie zajÄ™cia? Jak? SkÄ…d wziąć sprzÄ™t? SkÄ…d wziąć miejsce na to? Każde z dzieci powinno mieć ciszÄ™ i spokój na czas spotkania. A my, rodzice pracujÄ…cy zdalnie? Ile macie komputerów w domu? My mamy dwa podstawowe stanowiska, chÄ™tnych jest czworo. Do tego co drugi dzieÅ„ dzieci spÄ™dzajÄ… u Babci. O ile wyczarowanie dodatkowych komputerów jest wykonalne o tyle znalezienie dodatkowych miejsc z odpowiednimi warunkami – już nie. 

SzkoÅ‚y w ogóle nie idÄ… w stronÄ™ pracy asynchronicznej. Nie przygotowujÄ… materiałów do samodzielnej pracy dla dzieci. Nie próbujÄ… wprowadzić narzÄ™dzi, które dÅ‚ugoterminowo uÅ‚atwiÄ… im pracÄ™, pomogÄ… ewaluować wyniki, gromadzić materiaÅ‚y. Nie ma w tym wszystkim planu, jest paniczne Å‚apanie powietrza i machanie rÄ™kami. To co przesyÅ‚ajÄ… aktualnie szkoÅ‚y mailami to nie sÄ… materiaÅ‚y do samodzielnej nauki. PodrÄ™czniki, które majÄ… dzieci nie zostaÅ‚y stworzone do samodzielnej pracy, tylko sÄ… podstawÄ… do pracy nauczyciela. Linki do stronek i filmików to chaos, a nie edukacja. Przypadkowe ćwiczonka, teksty w żaden sposób nie zwiÄ…zane z programem, sprzeczny z regulacjami zalew reklam czy choćby bÅ‚Ä™dy merytoryczne i jÄ™zykowe – to siÄ™ nie nadaje dla dzieci. A o tym, co podlinkowano na stronie MEN lepiej zapomnieć – wyglÄ…da, że nikt tego nie zweryfikowaÅ‚ ani merytorycznie ani jakoÅ›ciowo.

Również jakość tego, co dzieci dostajÄ… od nauczycieli woÅ‚a o pomstÄ™ do nieba. Dokumenty nieczytelne, edytorsko leżące, nieraz z bÅ‚Ä™dami. No wstyd. Rozumiem, że nauczyciel biologii w wieku przedemerytalnym nie bÄ™dzie Å›migaÅ‚ w Office czy Photoshopie, ale mógÅ‚by poprosić innego nauczyciela o pomoc – przygotować materiaÅ‚ merytorycznie i pozwolić komuÅ› innemu na redakcjÄ™. ZresztÄ… problem umiejÄ™tnoÅ›ci posÅ‚ugiwania siÄ™ współczesnymi narzÄ™dziami nie jest ograniczony tylko do starszych nauczycieli – również ci w okolicach trzydziestki potrafiÄ… zrobić taki kit, że zÄ™by bolÄ…. 

Organizacyjnie nie bardzo da siÄ™ to aktualnie ogarnąć, bo minister zrzuciÅ‚ caÅ‚y problem na szkoÅ‚y. Każda próbuje to ogarnąć osobno. IluÅ› ludzi robi to samo, każdy w swoim wÅ‚asnym pudeÅ‚ku. Nie ma szerszej wymiany doÅ›wiadczeÅ„. To jeden z tych momentów, że centralizacja pozwoliÅ‚aby na poprawienie jakoÅ›ci, ograniczenie kosztów i oszczÄ™dzenie czasu. OgarniÄ™cie rozwiÄ…zaÅ„ technicznych i organizacyjnych choćby w ramach gmin, Å‚Ä…czÄ…c wiele szkół w klastry edukacyjne umożliwia współdzielenie infrastruktury i Å‚atwe dzielenie siÄ™ materiaÅ‚ami. Wystarczy wtedy mniejsza liczba osób ogarniÄ™tych w nowej sytuacji, bo mogÄ… wspomóc technicznie tych, którzy sobie sÅ‚abiej radzÄ…. KilkudziesiÄ™ciu nauczycieli robiÄ…cych materiaÅ‚y nawet w goÅ‚ym edytorze tekstu wspomaganych przez 2-3 redaktorów dostosowujÄ…cych materiaÅ‚y do nowych realiów – i dzielenie siÄ™ tymi materiaÅ‚ami – to moim zdaniem recepta na najbliższe tygodnie. Nie ma sensu żeby zadania z historii czy angielskiego – które sÄ… przecież powtarzalne, podlegajÄ… pewnym schematom – każdy nauczyciel tworzyÅ‚ sam, od podstaw. JeÅ›li w grupie bÄ™dzie kilkunastu/wiÄ™cej nauczycieli danego przedmiotu – mogÄ… podzielić siÄ™ pracÄ… nad materiaÅ‚ami. MogÄ… sobie te materiaÅ‚y wzajemnie poprawiać, udoskonalać. Przy tym wszystkim można skorzystać również z pomocy rodziców. Wielu chÄ™tnie pomoże, czy to w edycji czy choćby korekcie materiałów, w procesie wdrożenia narzÄ™dzi, w rozwoju caÅ‚ego procesu.

TrafiliÅ›my na bardzo trudny okres, mamy bardzo maÅ‚o czasu, by zrobić wrÄ™cz rewolucjÄ™ w edukacji. Wiem, że to nieÅ‚atwe, ale jest okazja zrobić pewne rzeczy dobrze. Na pewno bÄ™dzie to kosztowaÅ‚o dużo pracy, ogromnym wysiÅ‚kiem bÄ™dzie przestawienie siÄ™ na inny model edukacji. Docelowo – bo epidemia kiedyÅ› siÄ™ skoÅ„czy – pozwoli to utrzymać model blended-learning – nauczania stacjonarnego, wspomaganego w dużym stopniu nowoczesnymi narzÄ™dziami nie tylko w klasie, ale i w domu, w ramach powtórek czy poszerzania materiaÅ‚u. Pozwoli również ograniczyć edukacyjne skutki nastÄ™pnych takich klÄ™sk.

UzupeÅ‚nienie: WÅ‚aÅ›nie dowiedzieliÅ›my siÄ™ z konferencji prasowej gdaÅ„skiego magistratu, że dzieci w klasach 0-III zostaÅ‚y praktycznie porzucone. Od nauczyciela córy usÅ‚yszaÅ‚em przez telefon, że klasy IV i V bÄ™dÄ… otrzymywaÅ‚y materiaÅ‚y tak jak dotychczas – przez dziennik i mailami. Klasy VI i wyżej bÄ™dÄ… korzystać z MS Teams.